Detaylı bilgi için imajbet adresini ziyaret edebilirsiniz.
Kabakulak, paramyxovirus ailesine ait bir virüsün neden olduğu, bezler ve sinir sistemi üzerinde etkili olan bulaşıcı bir hastalıktır. Bu virüs, genellikle solunum yolları aracılığıyla veya doğrudan temas ile yayılır. Özellikle çocukluk döneminde her yaşta görülebilen kabakulak, erişkinlerde daha şiddetli seyredebilmektedir. Hastalığın kuluçka süresi ortalama 16 ila 18 gün sürerken, bu dönem 12 ile 25 gün arasında değişiklik gösterebilir. En yüksek bulaşıcılık ise tükürük bezlerinin şişmesinden 1-2 gün önce başlar ve bezlerin şişmesinden sonraki beş gün boyunca devam eder.
Kabakulak belirtileri genellikle ateş, baş ağrısı, iştahsızlık, halsizlik ve kulak ağrısıyla başlar. Çiğneme sırasında ağrı hissedilirken, parotis bezinde belirgin bir şişlik meydana gelir. Ateşin süresi 1 ila 6 gün arasında değişir ve ateş düştüğünde genelde şişlik de kaybolur. Şişlik başlangıçta tek taraflı olabilirken, bazen her iki parotis bezinde de büyüme gözlemlenebilir. Diğer tükürük bezlerinde de benzer şişlikler gelişebilir.
Orşit ve meningoensefalit gibi komplikasyonlar da kabakulak hastalığına bağlı olarak ortaya çıkabilir. Orşit, özellikle erkek çocuklarında testislerin iltihaplanması olarak bilinir ve kabakulak sonrası en sık rastlanan durumdur. Tek taraflı veya çift taraflı olarak görülebilir; ergenlik dönemindeki enfeksiyonlarda daha fazla görülmektedir. İlk haftada başlayan belirtiler arasında ateş, titreme, bulantı ve karın ağrısı yer alır. Testislerde ağrı ve şişlik oluşur; bu durumda ateş de eşlik eder.
Kabakulak vakalarının %30-40’ında hastalık belirti göstermeyebilir. Tanı koyma süreci serolojik testler ile virüs izolasyonu yapılarak gerçekleştirilir; ancak her durumda laboratuvar testi yapılması zorunlu değildir. Eğer hastanın geçmişinde kabakulakla temas varsa ve tükürük bezlerinde veya aseptik menenjit bulguları mevcutsa tanı klinik olarak konulabilir.
Aşılamanın korunmada büyük önemi vardır; ancak yalnızca tek doz aşı ile tam koruma sağlamak mümkün değildir. Kabakulak salgınlara yol açabilmektedir; dolayısıyla ergenlik çağındaki bireylerde eğer geçmişte kabakulak geçirme durumu yoksa aşılama önerilmektedir. Tükürük bezlerinde meydana gelen her şişliğin kabakulaktan kaynaklanmadığı unutulmamalıdır; enterovirüsler veya sitomegalovirüsler de benzer klinik tablolar oluşturabilir.
Sonuç olarak, kabakulak hastalığında erken tanı ve tedavi büyük önem taşımaktadır; belirtiler gözlemlendiğinde mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Unutulmaması gereken bir diğer nokta ise tükürük bezi kanalındaki tıkanmalar veya tümörler gibi durumların da değerlendirilmesi gerektiğidir.
Güncel erişim için imajbet giriş sayfasını inceleyebilirsiniz.
